ISO 18013-5 ve mdoc: belgeyi yüz yüze göstermek

mdoc (mobile document, mobil belge), mobil sürücü belgeleri için yazılmış uluslararası standart ISO/IEC 18013-5'in tanımladığı belge biçimidir. Her şeyden önce tek bir an için tasarlanmıştır: telefonunu masada, kapıda ya da yol kontrolünde uzatırsın, okuyucu belirli alanları ister, telefonun yalnız onları gönderir; kurumun imzasıyla, telefonuna bağlı olarak, Bluetooth üzerinden ve internet gerekmeden. Tamga kimlik belgesini SD-JWT VC sürümünün yanında mdoc olarak da verir.

Mobil sürücü belgeleri neden mdoc kullanır?

ISO/IEC 18013-5 Eylül 2021'de "Personal identification — ISO-compliant driving licence — Part 5: Mobile driving licence (mDL) application" adıyla yayımlandı. Sürücü belgesi yüz yüze, çoğu zaman bağlantının zayıf olduğu yerde, belgenin gerçek olduğunu ve karşısındaki kişiye ait olduğunu hızla anlaması gereken biri tarafından denetlenir. Bu yüzden standart yalnız veri biçimini değil, telefon ile okuyucu arasındaki bütün alışverişi tanımlar: iki cihazın birbirini nasıl bulduğunu, oturumun nasıl şifrelendiğini, okuyucunun alanları nasıl istediğini ve telefonun nasıl yanıt verdiğini.

Biçim, sürücü belgesinin çok ötesinde işe yaradı. AB'nin dijital kimlik cüzdanı mimarisi kişi kimlik verisi için mdoc ister; Safari'deki tarayıcı Digital Credentials API'si de yalnız mdoc kabul eder. Tamga'nın kimlik belgesini iki biçimde, aynı alanlarla ve telefonundaki aynı anahtara bağlı olarak vermesinin nedeni bu.

Yüz yüze kontrol nasıl işler?

1. Tanışma. Belge sayfasında Yüz yüze göster (Bluetooth)'a, sonra Başlat'a dokunursun. Telefonun bir QR gösterir. QR'da kişisel veri yoktur: yalnız nasıl bağlanılacağı ve bu oturuma özel geçici bir anahtar.
2. Bağlantı. Okuyucu QR'ı okur ve telefonuna Bluetooth ile bağlanır. İki taraf oturum anahtarlarını türetir; bu noktadan sonra her şey iki cihaz arasında şifrelidir.
3. İstek. Okuyucu istediği alanları gönderir. Cüzdan bunları "Okuyucu istiyor" altında gösterir.
4. Onay. Göndermek istemediğini kapatır, Seçilenleri gönder'e dokunur ve telefonunun kilidiyle onaylarsın. Ya da Gönderme'ye dokunursun.
5. Yanıt. Telefon yalnız onaylanan alanları, kurumun imzalı özet listesini ve bu oturum üzerindeki cihaz imzasını gönderir.

Senin tarafında internet gerekmez, telefonunun NFC'si de kullanılmaz. Rehber: Yüz yüze göster.

Bir mdoc'un içinde ne var?

mdoc, COSE ile imzalanmış CBOR'dur (JSON'un sıkı, ikili bir akrabası). Veri öğesi denen her alan, rastgele bir değerle birlikte bir ad alanında (namespace) durur. Kurum, her öğenin özetini, cihaz anahtarının açık yarısını ve geçerlilik tarihlerini listeleyen bir Mobile Security Object (MSO) imzalar.

/ IssuerSignedItem: yalnız bu alanı onaylarsan gider /
{
  "digestID": 7,
  "random": h'8F3A…',
  "elementIdentifier": "age_over_18",
  "elementValue": true
}

/ MobileSecurityObject: kurumun imzası (COSE_Sign1, ES256) /
{
  "version": "1.0",
  "digestAlgorithm": "SHA-256",
  "docType": "urn:tamga:id:IdentityAttestation:1",
  "valueDigests": { "tamga.id.1": { 7: h'C21B…', 12: h'5E90…' } },
  "deviceKeyInfo": { "deviceKey": { … } },
  "validityInfo": { "signed": 0("2026-10-08T09:00:00Z"), "validUntil": 0("…") }
}

Okuyucu aldığı öğenin özetini alır, MSO'da aynı numaradaki özeti bulur ve kurumun MSO üzerindeki imzasını Tamga Network güven listesine göre denetler. Göndermediğin öğeler özet olarak kalır. Telefonunun güvenli donanımındaki anahtarla atılan cihaz imzası, yanıtın belgenin verildiği telefondan geldiğini kanıtlar. Fikir SD-JWT VC ile aynı, kodlama farklı.

mdoc, Tamga'nın sıfır bilgiyle yaş ispatının da temelidir: ispat sistemi olağan ES256 anahtarlarıyla imzalanmış mdoc belgeleri üzerinde çalışır.

Bugün ne çalışıyor, ne henüz yok?

• Bluetooth ile gösterim cüzdanda ve Tamga'nın mdoc paketinde uygulandı; cihazlarda deneme sürüyor. O zamana kadar masalar ve turnikeler için kısa ömürlü geçiş kodları ve "Kontrol ettir" sonuç QR'ı var.
• Okuyucu doğrulaması bu sürümde yok. Cüzdan "Okuyucu doğrulanmadı" der; yalnız karşında gördüğün bir okuyucuyla paylaş.
• NFC ile tanışma kullanılmıyor.
• Çevrimiçi mdoc (bir sitenin OpenID4VP ile mdoc sürümünü istemesi) SD-JWT VC ile aynı istek akışıyla çalışır: OpenID4VCI ve OpenID4VP.

Daha derine in

Paket ve karar Tamga Network geliştirici belgelerinde: `@tamga-network/mdoc` paketi, Belge biçimleri ve ADR-0013: kimlik belgesi için mdoc.

Sık sorulan sorular

mdoc ile mDL aynı şey mi?

mDL (mobil sürücü belgesi), mdoc biçiminin kullanımlarından biridir. Aynı yapı, her birinin kendi belge türü olan kimlik verisi gibi başka belgeleri de taşır.

Okuyucu belgemin tamamını alır mı?

Hayır. Yalnız onayladığın öğeleri alır. Öbür öğeler imzalı listede özet olarak kalır; özetten değere geri dönülemez.

Tamga'nın sürücü belgesi bilgisini trafik kontrolünde kullanabilir miyim?

Hayır. Resmî ya da mobil sürücü belgesi değildir, kartın üzerinde de bunu söyler. Yalnız SD-JWT VC'dir ve ISO 18013-5 ile gösterilmez.